|
Bayburt | otel,hotel,seyehat,turizm,turkey,belediyesi,resimleri,ilçeleri |
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 3.652 km²
Nüfus: 107.330 (1990)
İl Trafik No: 69
Bayburt Doğu Anadolu'yu
Karadeniz'e bağlayan
Erzurum-Trabzon tarihi
İpek Yolu üzerindedir.
Marco Polo ve Türk
seyyah Evliya Çelebi bu
yoldan geçmişlerdir.
Çoruh nehrinin kıyısında
bulunan şehrin tarihi
M.Ö. 3000'lere kadar
uzanır.
İLÇELER
Bayburt ilinin ilçeleri
Aydıntepe ve Demirözü
'dür.
Aydıntepe: Bayburt il
merkezinin 24 km. kuzey
batısında kendi adı ile
anılan ovanın
kuzeyindedir. Türk İslam
döneminden kalma en
önemli eserler,
Gümüşdamla köyünde
bulunan tarihi kemer
köprü ve ilçe merkezinde
bulunan medrese
kalıntıları ve merkez
camidir.
Demirözü: Tarihi savaşın
yapıldığı Otlukbeli
tepesi bu ilçededir.
Demirözü merkezinde
klasik dönemden kaldığı
sanılan yapı
kalıntıları, ilçeye
bağlı Bayrampaşa köyü
civarındaki (Evcikler)
Tepesi Höyüğü ve
Gökçedere kasabasında (Pulur)
Höyüğü ilk tunç çağına
ait çanak çömlek
bulunması ile önem
kazanmaktadır.
NASIL GİDİLİR
Karayolu: Karadeniz
Bölgesini Doğu
Anadolu’ya bağlayan
Çin-Trabzon Tarihi İpek
yolu güzergahı üzerinde
olan Bayburt İlinin
ulaşımı kara yolu ile
yapılmaktadır.
Otogar Tel: (+90 - 458)
211 28 60
Havayolu: Erzurum
Uluslararası Hava
limanına 60 dak.,Trabzon
Uluslararası
Havalimanına120 dak.
mesafededir.
GEZİLECEK YERLER
Müzeler ve Örenyerleri
Aydıntepe Yeraltı Şehri
Bayburt’un
kuzeybatısında dağlık
yöredeki bucak merkezi
Aydıntepe’de yer alan
kent, tüf içerisinde,
yüzeyden 2-2.5 m derinde
başka yapı malzemesi
kullanmadan ana kayaya
oyulmuş galeriler,
tonozlu odalar ve bu
odaların açıldığı daha
geniş mekanlardan
oluşmaktadır. Yaklaşık 2
ile 2.5 m yüksekliğinde
tonoz örtülü galeriler
yer yer her iki yana
genişlemektedir. Kareye
yakın planlı odalar bu
mekana açılmaktadır,
ayrıca gözetleme
mekanlarının oluşturduğu
havalandırma amaçlı
konik biçimdeki
deliklerin, galeri
odalarını aydınlatmak
için de kullanıldığı
gözlenmektedir.
Günümüzde kazı
çalışmaları devam edilen
kent hakkında şu an
ileri sürülen iki görüş
mevcuttur.
Bunlardan birincisi
kentin bölgede daha önce
sözü edilen Halde
Şehrine ait olduğu ve
eski ismi Hart
(Aydıntepe) olan ilçenin
isminin de “Halt”tan
geldiği görüşüdür. Diğer
görüş ise; Hart’ta bu
yeraltı kentinden başka
Geç Roma-Erken Bizans
devirleri arasında yer
alan bir mezarın ortaya
çıkarılması dolayısıyla,
Hıristiyanlığın henüz
yerleşmediği bir devirde
bu bölgenin bir sığınak
teşkil ettiği, Romalılar
tarafından kovulan ilk
Hıristiyanların bu
bölgeye geldikleri ve
sığındıkları, yeraltı
kentinin de bu Erken
Hıristiyanlık dönemine
ait olabileceğini iddia
etmektedir.
Çiftetaş-II Tepesi
Çiftetaş köyünde bulunan
tepe doğal varlık olarak
tespit edilmiş 1993-1995
yıllarında kazı
çalışmaları yapılmış
buluntular Erzurum
Arkeoloji Müzesi Bayburt
bölümünde
Kaleler
Bayburt Kalesi
Kent merkezinin
kuzeyinde yer alan
kalenin yapımıyla ilgili
bilgiler kesin değildir.
Yerel prens ve
krallıkların
savaşımlarında önemli
bir rol oynayan kalenin
M.S. 58’de yapıldığı
tahmin edilmektedir.
Roma, Bizans, Arap ve
Komnenos
egemenliklerinde kalan
yapı, pek çok kez
onarılmıştır. Bizans
tarihçisi Prokopius,
Bayburt ve Aeron
kalelerinin Bizans
İmparatoru Iustinianus
döneminde yaptırıldığını
bildirmektedir. Kalede
Saltuklular döneminde
başlatılan ve Erzurum
Meliki Tuğrul Şah
tarafından tamamlanan
(1200-1230) onarım
çalışmaları ile ilgili
yazıtlar bulunmaktadır.
Sağlam kalan Selçuklu ve
Osmanlı yazıtlarıyla,
dönemini aydınlatan
önemli yapılardan biri
olan Bayburt Kalesi ve
çevresinin bir düzenleme
projesi yapılmış ve
uygulama aşamasına
gelinmiştir. Restorasyon
çalışmaları ise halen
devam etmektedir.
Saruhan Kalesi
İl merkezine yaklaşık 40
km. mesafedeki Saruhan
köyünde bulunan kalenin,
Gümüşhane ve Bayburt
bölgesine savunma ve
gözetleme amaçlı yapılan
70 kaleden biri olduğu
sanılmaktadır. Kale bir
tepeye inşa edilmiş
olup, duvarları günümüze
kadar fazla hasar
görmeden ulaşabilmiş,
ancak zaman içinde özgün
niteliğini yitirmiştir.
Cami ve Türbeler
Ulu Cami
Bayburt kent merkezinde
bulunan cami Selçuklu
yapısıdır. İç mekanda
bulunan beş yazıtta,
yapımı ile ilgili bilgi
verilmektedir.
Dikdörtgen biçimindeki
ana mekan, mihrap yönüne
dikey sekiz kalın payeyi
bağlayan geniş
kemerlerle üç nefe
bölünmüştür. Bu plan
tipi, Selçuklulardan
sonra Beylikler
döneminde de
uygulanmıştır. Orta nef
kubbeli bir mekanla son
bulmaktadır. Dıştan düz
toprak damlı olan cami
pek çok onarım görmüşse
de ana planını
koruyabilmiştir.
Pulur (Ferahşad Bey)
Camii ve Medresesi
Demirözü ilçesi
sınırları içinde yer
alan Gökçedere beldesi
merkezindedir. 16.
yüzyılda inşa edilmiş
Ferahşad Bey yapılar
topluluğunun cami,
medrese, han, hamam,
imaret ve konuk evinden
oluştuğu bilinmektedir.
Bunlardan han, imaret ve
konuk evinden hiçbir iz
kalmamıştır.
Medresede 18. yüzyıl
sonlarında Akkoyunlu
Süleyman Bey tarafından
yenilenme çalışmalarının
yaptırıldığı
sanılmaktadır. “L”
biçimindeki yapı, beş
bölümlüdür. Tüm
bölümlerin kapıları
avluya açılmaktadır.
Avluya açılan kapı ve
pencere kemerleri Farsça
yazılıdır. Odalarda
nişlerle süslenmiş
ocaklar ilginç bir
görünüm sergilemektedir.
Kutluğ Bey Camii
Merkez ilçeye bağlı,
Bayburt-Köse yolu
üzerinde ve il merkezine
yaklaşık 30 km. mesafede
bulunan Çayıryolu
köyündedir. 14. yüzyılın
ikinci yarısında
Fahreddin Kutluğ Bey
tarafından
yaptırılmıştır. Kapı
üzerindeki yazıttan
1550’de onarım gördüğü
anlaşılmaktadır. Yapı
açık bir avludan geçilen
toprak damlı, son cemaat
yeri ve dört kalın ağaç
direkle mihrap yönüne
koşut üç nefe ayrılan
ana mekandan
oluşmaktadır. Yalın bir
görünüşe karşılık, içte
ahşap gerecin değişik
biçimlerde
değerlendirildiği
gözlemlenmektedir.
Y. Hınzevrek Camii
Demirözü ilçe merkezinin
hemen kuzeyinde bulunan
Çatalçeşme köyündedir.
Yapım tarihi kesin
olarak bilinmemekle
birlikte Akkoyunlular
döneminde yapıldığı
tahmin edilmektedir. Son
cemaat yeri eğimli bir
çatıyla örtülü olan
caminin minare kaidesi
kesme taştan, silindirik
gövdesi ise tuğladan
yapılmıştır. Kare planlı
ana mekanı örten kubbe
yıkılmış,ü yerine dört
ahşap ayağa oturan,
ortası kırlangıç kubbeli
bir ahşap örtü
yapılmıştır. Nişleri
mukarnas süslemeli olan
mihrabın kemeri bitkisel
ve geometrik motiflerle
bezenmiştir.
Zahid Efendi Camii
İl merkezinde bulunan
cami, Osmanlı döneminde
(1514-1515) Zahid Efendi
tarafından
yaptırılmıştır. Klasik
Osmanlı mimarisi
tarzında inşa edilen
yapı birkaç kez onarım
görmüş, ancak aslına
uygun olarak yapılmayan
bu onarımlar sonrasında
özgünlüğünü yitirmiştir.
Çatısı saç kaplama
malzemesiyle kaplanmış
olan cami günümüzde
ibadete açıktır.
Şehit Osman Türbeleri
Bu türbelerin,
Saltukoğulları
komutanlarından Mengücük
Gazi’nin erkek kardeşi
Osman Gazi ve kız
kardeşine ait olduğu
bilinmektedir. Bayburt
merkezinin batı yanını
kapayan 1682 m. rakımlı
tepe üzerinde
yapılmışlardır.
Türbelerin yanında
bulunan mezar taşlarının
600-700 senelik
oldukları sanılmaktadır.
Kutluğ Bey (Sünür)
Türbesi
Merkez ilçeye bağlı,
Bayburt-Köse yolu
üzerinde ve il merkezine
yaklaşık 30 km. mesafede
yer alan Çayıryolu
köyünde bulunan türbe
Kutluğ Bey Camii’nin 30
m. doğusunda, mezarlığın
içinde bulunmaktadır.
Yazıtında, Tur Ali Bey
oğlu Kutluğ Bey’in adı
okunmaktadır. Kutluğ
Bey’in 1389’da öldüğü
düşünülerek türbenin 14.
yüzyılın sonlarında inşa
edildiği tahmin
edilmektedir. Kesme
taştan, sekiz köşeli
olarak inşa edilen
yapının kubbesi
yıkılmıştır. Duvarlarda,
içten kemerli nişlerle
devinim sağlanmıştır.
Yarım daire biçimli
mihrap, yuvarlak
kemerlidir. Kubbenin
çinilerle süslü olduğu
camiyle türbe arasında
revaklı medrese
odalarının bulunduğu
bilinmekle birlikte,
bunlardan günümüze bir
iz kalmamıştır. Türbenin
büyük kısmı yıkılmış,
sadece duvarları ayakta
kalabilmiştir. Halk
arasında Tur Ali Bey
Türbesi olarak da
bilinmektedir.
Abdulvahab Gazi Türbesi
Merkez ilçeye bağlı ve
Bayburt-Gümüşhane
yolunun yaklaşık 35.
km’sinde yeralan Erenli
köyünün hemen
altındadır. 7. yüzyılda
yaşayan ve kahraman
olarak tarih kitaplarına
geçen, halk arasında
saygın kişiliği olan
Abdulvahab Gazi’ye
aittir. Günümüzde ayakta
olup, ziyarete açıktır.
Hanlar ve Hamamlar
Bent Hamamı
Çoruh Nehri kıyısında,
Bayburt Kalesi’nin
güneydoğu eteğinde
bulunan hamam, 16.
yüzyılda Akkoyunlu Hacı
Ferahşad Bey tarafından
yaptırılmıştır. Dış
kısmı çeşitli kereler
onarım gören yapının iç
kısmı halen özgünlüğünü
korumaktadır. Klasik
dört eyvanlı hamam planı
ile yapılmış olan
hamamın soyunmalık
bölümü dört sütuna
oturan ortası aydınlık
fenerli kubbeyle
örtülüdür. Ilıklık
bölümü ise uzun bir
beşik tonozdan
oluşmaktadır. Halvet
bölümündeyse, ortada bir
kubbe, dört yönde sivri
beşik tonozlu eyvanlar,
köşelerde kubbeli halvet
odaları yer almaktadır.
Merkezi kubbeye
pandantiflerle, köşe
kubbelerine Türk
üçgenleriyle geçiş
sağlanmıştır. Yapı
günümüzde de hamam
olarak kullanılmaktadır.
Paşaoğulları (Kondolotlar)
Hamamı
Bayburt kent merkezinde
bulunan ve birkaç kez
onarılan hamamın yapım
tarihi ile ilgili
bilgiler kesin değildir.
Sıcaklık bölümü, klasik
haç biçimli dört eyvanlı
hamamlar planındadır.
Kubbeye geçiş
pandantiflerle
sağlanmıştır. Köşe
odaları kubbeli tonozla,
ılıklık beşik tonozla
örtülüdür.
Meydan (Çarşı) Hamamı
Bayburt kent merkezinde
bulunmaktadır. Kadı
Mahmud Çelebi Vakfı
olarak bilinmektedir.
Merkez planlı, yıldız
biçimli 6 eyvanlı
sıcaklık bölümü dışında
özgünlüğünü yitirmiştir.
Hamam günümüzde de
kullanılmaktadır.
Hanlar
Taşhan
İl merkezinde bulunan
Ulu Cami'nin yakınında,
çarşı içindedir.
Yangından sonra
yazıtları yok
olduğundan, ne zaman
yaptırıldığı
bilinmemektedir.
Birbirinden ayrı üç
bölümden oluşan hanın
ana mekanı kare
planlıdır. Orta payeden
dört yöne uzanan sivri
kemerlerle dört bölüme
ayrılmış, her bölüm
kubbelerle örtülmüştür.
Ana mekanın batısındaki,
dar dikdörtgen biçimli
ikinci bölüm art arda
dizilen kubbe ve
tonozlarla örtülüdür.
Mağaralar
Helva Köyü Buz Mağarası
Masat Vadisi’nin
güneyinde Helva köyünde
yer almaktadır. İl
merkezine 33 km.
mesafede bulunan
mağaranın içinde buzdan
oluşmuş sarkıt ve
dikitler
görülebilmektedir. Köy
halkı tarafından değişik
zamanlarda soğuk hava
deposu olarak
kullanılmış olan mağara,
buz oluşumlarının
değişik şekillerini
yansıtması bakımdan
dikkat çekicidir.
Çımağıl Mağarası
İl merkezine yaklaşık 35
km. uzaklıktaki Aşağı
Çımağıl köyünün
Taşındibi Mahallesi’nde
yer alan mağaraya
Taşındibi Mahallesi’nden
sonra yaya olarak
yaklaşık bir saatlik bir
yolculuk sonrasında
ulaşılabilmektedir.
Ancak 884 m.
uzunluğundaki bölümü
incelenebilen Çımağıl
Mağarası 11 bölümden
oluşmakta ve tavan
yüksekliği yer yer 30
m’yi bulmaktadır.
Mağarada küçük su
birikintileri
bulunmakta, sarkıt
dikitleri ve doğal
yapısıyla gerçekten
görülmeye değer
manzaralar
oluşturmaktadır.
Yaylalar
Bayburt Yaylaları Kop
Dağı Turizm Merkezi-Kop
Dağı Yaylası, Sultan
Murat Yaylası
Sportif Aktiviteler
Avcılık
İlde avcılık gelişmiş
olup, bu yönde bir
avcılık ve atıcılık
kulübü bulunmaktadır.
Kara av hayvanları
avcılığı olarak
özellikle kış mevsimi
oldukça uygundur.
Trekking İli kuşatan
Kemer, Soğanlı, Haldizen,
Kırklar, Köse, Coşan,
Kop, Otlukbeli,
Divanyolu, Sarıçiçek
dağları 2000-3000
metrenin üzerinde dağlar
olup, bu alanlar atlı,
dağ ve doğa yürüyüşüne
elverişlidir.
Olta Balıkçılığı
Çoruh Nehri ve kolları,
tatlı su ürünleri
balıkçılığına oldukça
elverişli imkânlar
sunmaktadır. Masat,
Kopuz, Beşpınar, Ozansu,
Yoncalı, Yazyurdu,
Kılıçkaya ve Çatıksu
dereleri alabalık
yönünden; Oruçbeyli,
Sakızlı, Saraycık,
Danişmend, Eymür,
Gökçedere gölleri ise
sazan balığı yönünden
zengindir.
Akarsu Turizmi, Kano ve
Rafting
Bir kolu Mescit
dağlarından, diğer bir
kol da Otlukbeli
dağlarından çıkarak iki
kol halinde ilin
sınırları içerisinde
Dikmetaş köyü altında
birleşen Çoruh nehri
debi bakımından
ülkemizin en önemli
akarsularından biri
olup, bu özelliği
nedeniyle su sporlarına
çok elverişlidir.
Dikmetaş köyünden
başlayarak Çoruh
nehrinin il sınırlarını
terk ettiği Aslandede
köyüne kadar olan
kısmında su sporlarından
kano ve rafting
yapılmaktadır.
Kayak
Kop Dağı "Turizm
Merkezi" ilan edilmiş ve
bu merkez üzerinde "Kop
Dağı Kayak ve Kış
Sporları Merkezi
"planlama çalışmaları
Turizm Bakanlığınca
yapılarak bitirilmiştir.
Kuş Gözlem Alanı
Doğu Karadeniz Dağları
Diğer Tarihi Yerler
Sırakayalar Şelaleleri
Merkeze bağlı
Sırakayalar köyünde biri
köyün girişinde,diğeri
köyün içinde olmak üzere
iki tanedir. Şelalelerin
çevresi bölge halkınca
yaz aylarında mesire ve
piknik alanı olarak
kullanılmaktadır. Sahip
olduğu eşsiz olağan
güzelliklerin içerisinde
şelalelerin yeri ve
önemi oldukça fazladır.
Korgan Köprüsü
Bayburt-Gümüşhane
yolunun yaklaşık 25.
km’sinde ve Merkez
ilçeye bağlı Akşar
beldesinde bulunan yapı,
iki gözlü ve sivri
kemerlidir. Kesme taştan
kemerler, korkuluk
taşları ve kemer arası
taşlar sağlam
durumdadır. Klasik
Osmanlı dönemi
köprülerinden olup,
günümüzde de
kullanılmaktadır.
Saat Kulesi
Saat Kulesi, Bayburt
kent merkezinde valilik
konağının yakınında
olup, 1924 yılı
Cumhuriyet Bayramı’nda
açılmıştır. Bayburt
taşından, yine Bayburtlu
ustalar tarafından
yapılan saat kulesi,
Çorum Saat Kulesi’nin
bir benzeridir. Kuleye
takılan 4 adet saat ve
makine aksamı
Almanya’dan
getirilmiştir. Kulenin
zeminden yüksekliği 21
m. olup, şerefesine 41
basamaklı bir merdiven
yoluyla çıkılmaktadır.
Kop Şehitleri
Abidesi Bayburt-Erzurum
yolunun yaklaşık 40.
km’sinde, karayolunun
hemen kenarında yer
almaktadır. Kop
Şehitleri Abidesi, 1916
yılında Kop Geçidi’nde
ve Çoruh Havzası’nda
düşmana direnen ve bu
direnişte şehit olan
askerlerin anısına 1963
yılında Kop Dağı’nın
zirvesine yapılmıştır.
Abide yapımında, genelde
kesme taş ve yer yer
beton ile mermer
kullanılmıştır.
COĞRAFYA
Doğu ve güneydoğusunda
Erzurum, batısında
Gümüşhane, kuzeyinde
Trabzon ve Rize,
güneyinde Erzincan
illeri ile çevrili
Bayburt, Anadolu'nun
kuzeydoğusunda Çoruh
Nehri kenarında ve
denizden 1550 m.
yükseklikte kurulmuştur.
Bayburt'ta Doğu
Karadeniz iklimi ile
Doğu Anadolu iklimi
arasında, karasal
özellikleri ağır basan
bir geçiş iklimi hüküm
sürmektedir. Bu nedenle
yazları sıcak ve kurak
kışları soğuk ve yağışlı
geçmektedir.
TARİHÇE
Bayburt'un tarihi M.Ö.
3000'li yıllara kadar
uzanmaktadır. Şehir,
Azziler tarafından
kurulmuştur. Bayburt,
Med, Pers, Roma, Bizans,
Emevi, Saltuklu,
Danışmend, Selçuklu,
Akkoyunlu, Safevi ve
Osmanlıların
egemenliğinde kalmıştır.
Cumhuriyetin ilanından
sonra Erzurum'a, 1927
yılında Gümüşhane'ye
bağlı il olmuştur.
NE YENİR
Bayburt yöresel
yemeklerinde görülen
genel özellik, un ve una
bağlı yemeklerle, etli
yemeklerin sebze ve
zeytinyağlı yemeklerden
çeşit olarak daha fazla
oluşudur. Yörenin
yemeklerinin bazıları;
tel helvası, tatlı
çorba, galaçoş, ekşi
lahana, lor dolması,
yalancı dolmadır.
Bayburt'tan Yemek
Tarifleri
Galacoş
Malzemeler :
250 gr Yeşil mercimek
500 gr kıyma
200gr tereyağı
1 Adet Büyük Boy soğan
2 kaşık salça
3 su bardağı süzme
yoğurt veya kurut
2 adet pide veya ev
ekmeği
Yapılışı :
Mercimekleri 2,5 su
bardağı suda hafif diri
kalacak şekilde
haşlayarak süzülür.Bir
kenarda
bekletilir.Soğanlar
küçük küçük kıyılır.
Yağda kavrulur.Kıyma
ilave edilerek 5 dakika
süreile karıştırarak
kavrulur. Mercimek salça
ilave edilir.Tuz ve
karabiberde ilave
edilerek
lezzetlendirilir. Servis
tabağına pideler
doğranır. Kıymlı karışım
ekmeklerin üzerine
dengeli bir şekilde
yayılır.Ezilmiş süzme
yoğurt üzerine
dökülür.Yağ kızdırılarak
yemeğin üzerine
gezdirilir.Servis
yapılır.
NE ALINIR
Bayburt'ta bakır
işlemeciliği, kilim ve
ehram dokumacılığı
önemlidir. Özellikle
üretilen kilim motifleri
Bayburt'a ait ve
orijinaldir. Ayrıca,
ehram dokumaclığı da
yöreye özgü bir
dokumadır. Ehramdan
yapılan yelek, masa
örtüsü, yatak örtüsü,
seccade, perde ve kravat
gibi eşyalar ilgi
çekicidir.
LİNKLER
Bayburt Valiliği
http://www.bayburt.gov.tr/
YAPMADAN DÖNME
20 Mayıs-5 Haziran
tarihlerinde Bayburt'u
ziyaret etmiş iseniz
Kırkpınar Köyünde doktor
yılanları görmeden,
Temmuz ayının üçüncü
haftasında ile gelmiş
iseniz "Dede Korkut
Kültür-Sanat Şöleni'ne"
katılmadan,
Vilayet Ormanını
gezmeden,
Kefenli Kebap,
Gındırlama Köftesi
yemeden,
....Dönmeyin.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hikaye |
Canlı
TV
|
Oyun
|
Sinema |
