Emzirme, bebeklerin sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için
en uygun, en doğru beslenme yöntemidir ve anne ile
bebeğin sağlığı üzerinde çok özel biyolojik ve duygusal
etkilere sahiptir. Bebekler, dört aylık süre içinde
sadece anne sütü ile beslenebilir ve bu onlar için
yeterlidir. Bazı anneler, "çocuk susamıştır" gibi
endişelerle, özellikle yaz aylarında su vermek ister.
Anne sütü, bebeğin su da dahil her tür gereksinimini
karşılamaktadır. Her annenin sütü, kendi bebeğinin
gereksinimine göredir. Erken doğmuş bir bebeğin
annesinin sütü ile zamanında doğmuş bir bebeğin
annesinin sütü de farklıdır.
Anne sütü, bebeği enfeksiyondan korur ve büyümesi için
gerekli tüm besinleri içerir. Temizdir. Ucuzdur. Hemen
hemen tüm kadınlar emzirebilir. Bebeğin emmemesi gereken
tıbbi durumlar da vardır.
Anne sütü verilmesinin mümkün olamadığı bazı durumlar
vardır. Bunlar arasında:
 |
Meme başı şekil
bozukluğu |
|
|
|
Meme iltihabı
|
|
|
|
Bebekte metabolik
bozukluk |
|
|
|
Annenin hastalığı
(kalp, böbrek yetmezliği, tüberküloz...) yer
alır. |
Anneler duygusal açıdan emzirmeye hazırsa, sütleri
genellikle yetecektir. Bu konuda duyacağınız endişe,
sütünüzün azalmasına neden olmaktan başka bir şeye
yaramaz.
Doğumun hemen arkasından bebekle yakın temas önemlidir.
Sık sık emzirerek sütün miktarı artırılabilir. Doğumdan
hemen sonraki dönemde, bebeği her istediğinde emzirin.
Genellikle bu 2-3 saatte birdir. 4-6 haftalıktan sonra
bu süre biraz daha açılabilir.
Emzirme sırasında bebeğin doğru tutulması önemlidir.
Doğum yaptığınızda, bebeğin tutuluşu ile ilgili olarak
hemşirelerden de yardım isteyebilirsiniz.
Doğru tutuş meme başı çatlaklarını önleyecek, bebeğin
gazının olmamasına yardım edecek ve bebek için daha
sağlıklı olacaktır.
Bebekler 45 derecelik bir açı ile tutulmalıdır. Meme
başı ve etrafındaki kahverengi bölümün tamamının bebeğin
ağzında olması önemlidir. Sadece memenin uç kısmının
bebeğin ağzında olması yanlıştır.
Emzirmede dikkat edilecek noktalar:
|
|
|
Emzirmeden önce
ellerinizi yıkayın. |
|
|
|
Emzirmeden önce
meme başının etrafını temiz su ile
silebilirsiniz. Karbonatlı su, sabunlu vs.
kullanmayın. |
|
|
|
Bebek ve siz
rahat bir pozisyonda olun. Sırtınızı bir yere
dayayın. |
|
|
|
Bebeğin yüzü ve
bedeni size dönük olmalıdır. Bebeğin başı
kolunuzun iç kısmında olmalı ve aynı kolla
bacakları kavranmalıdır. Böylece bebekle göz
teması da sağlamış olursunuz. |
|
|
|
Elinizle
göğsünüzü tutun. Kahverengi kısma dokunmayın.
|
|
|
|
Bebeğin ağzının
ucuna elinizle veya meme ucunuzla dokunun. Bebek
ağzını açınca etrafındaki kahverengi kısımla
birlikte meme ucunu bebeğin ağzına yerleştirin.
|
|
|
|
Bebeğinizi,
istediği kadar emzirin.
|
|
|
|
Gece emzirmek de
hem sütünüzün azalmasını hem de süt birikmesi
ile oluşabilecek rahatsızlıkları önler. Bebek de
geceleri aç kalmamış olur. |
|
|
|
Bebekler bazen
5-10 dakika, bazen de yarım saat emebilir. Her
emzirmede, her iki memeyi de emzirin. Bir
sonraki emzirmede, en son emzirdiğiniz memeden
başlayın. Aylık kontrollerde bebeğin yeterli
kilo aldığı görülüyorsa, sütünüz yeterli
demektir. |
|
|
|
Memeyi
bebeğinizin ağzından çekerken vakumlamasını
önlemek için, serçe parmağınızı bebeğin ağzının
kenarına sokun ve daha sonra memeyi ağzından
çekin. |
|
|
|
Her beslenmeden
sonra bebeğinizin gazını çıkarın. Bunu, bebeği
omzunuza dik olarak dayayarak ve yavaşça sırtını
sıvazlayarak yapabilirsiniz. Omuzunuza
koyacağınız temiz bir örtü ile bebek hem
giysinize yaslanmamış olur hem de beslenmeden
sonra dışarı çıkabilecek bir miktar besin
nedeniyle giysiniz kirlenmemiş olur.
|
|
|
|
Çalışan anneler,
sütlerini sağarak sütlerinin azalmasını
önleyebilirler. Anne sütü, oda sıcaklığında 8
saat, buzdolabında 2 gün bozulmadan kalabilir.
Ancak bebek bir kez saklanan sütü emerse, yarım
saat içinde tüketmek gerekir. |
|
|
|
Meme başında
çatlak olursa emzirmeyi kesmemek gerekir. Bebek
emdikten sonra bir parça sütü meme ucunda
bırakın ve memenize sürün. Emerken çok acı
çekiyorsanız, birkaç gün sağın, temiz kapta
toplayın ve kaşıkla bebeğe verin. |
Annelerin de emzirme döneminde dikkat etmeleri gereken
durumlar vardır. Bunların en önemlilerinden biri,
annenin hamileliği boyunca olduğu gibi, emzirirken de
sigara içmemesi gerektiğidir. Aslında bebek bulunan
evlerde, başka bir odada dahi olsa, sigara içmek bebeğin
sağlığı açısından oldukça zararlıdır. Annenin vücudu
hamilelik döneminde ve doğumda bazı kayıplar
yaşayacaktır. Bunların takviyesi için, annenin
beslenmesine dikkat etmesi çok önemlidir.
Beslenmede dikkat edilecek noktalar kısaca
şunlardır:
|
|
|
Emziren anne
günde en az iki bardak süt içmeli; yoğurt,
peynir gibi süt ürünlerinden tüketmelidir.
|
|
|
|
Besin ve enerji
gereksinimini karşılamak için her öğünde tahıl,
et, tavuk, balık, yumurta gibi yiyecekler
yemelidir. |
|
|
|
Yeterli miktarda
meyve ve sebze yemelidir. |
|
|
|
Doktorunun da
önerisiyle vitamin, mineral içeren takviye
ilaçları alabilir. |
Emzirmenin mümkün olmadığı durumlarda nelere
dikkat etmeliyiz?
Öncelikle unutmamak gerekir ki, bebekler asla inek sütü
içmemelidir. İlk bir yıl inek sütünün kullanılmaması
gerektiği, artık tüm dünyada bilimsel çevrelerde kabul
edilen bir gerçektir ve bebek sağlığı için sakıncalar
içerir.
|
